Advert
Advert
BOZÜYÜK DEMİRYOLLARI VE SANAYİLEŞME
Mehmet Can ÇETİN

BOZÜYÜK DEMİRYOLLARI VE SANAYİLEŞME

Reklam

II.Abdülhamit hakimiyetinde bulunan şehirleri ve İslam dünyası ile bağlarını güçlendirmek için İstanbul’u Bağdat’a bağlayacak demiryolu hattının inşaatını başlatır.1891 yılında Bozüyük demiryolu yapılırken çalışmakta olan Körte kardeşlerden arkeolog A.Körte Bozüyük ile ilgili bir rapor yazmıştır. Bu raporda Bozüyük’te açılan tümülüsten çıkan keramik parçalardan ve alaşımlardan bahsediyor.1892 yılında Haydarpaşa-Bozüyük-Eskişehir-Ankara hattı tamamlanmıştır. Bozüyük’e Demiryolunun gelişiyle birlikte tarım ve hayvancılık ürünleri yanında sanayi faaliyetleri de gelişmeye başlar. Özellikle bölgenin zengin orman kaynaklarına sahip olması sanayininde bu alana yönelmesine neden olmuştur. Debreli Mustafa Bey, Hacı Ömer Ağazade Süleyman Sami Bey, Batumzade Rüstem Bey, Hacı Mollazade Emin Ağa, Albay İbrahim Çolak ve Hacı Bey’in Bozüyük’te kurmuş oldukları fabrikalar önemlidir. Bozüyük’ün, Batan adlı orman bölgesindeki 80.000 metreküp çam ve köknar ağacını ihale yoluyla alan Debreli Mustafa Bey, 1913 tarihinde Sofular mevkiinde buhar ile çalışan bir kereste fabrikası inşa etti. Fabrika kısa bir müddet imalatta bulunduktan sonra bir kaza sonucu yandı. Bunun üzerine Debreli Mustafa Bey, Domuz Deresi ile Aksu Deresinin birleştiği Kepen mevkiinde yeni bir fabrika kurdu ve faaliyetlerine devam etti. Osmanlı devleti zamanında yapılan sanayi teşebbüslerinin ardından Cumhuriyetin ilanından sonra Millî Mücadelenin bölgedeki etkili isimlerinden ve Bilecik milletvekilliği yapmış olan İbrahim Çolak önderliğinde İş Bankası’ndan alınan kredi ile 1925 tarihinde Bozüyük Kereste Fabrikası kurulmuştur. Ayrıca 1928 yılında Hacı Bey olarak bilinen Bozüyüklü bir kişi tarafından, bir Alman firmasına ihale edilerek Kalsine Fırını inşa ettirilmiştir.Bozüyük Demiryolları ve Sanayileşme adlı araştırmamız kapsamında TCDD Personeli Babam Nuri ÇETİN ile birlikte İnönü-Bozüyük-Karaköy-Bilecik Demiryolu hattı üzerinde arazi çalışması gerçekleştirdik.Araştırmalarımız sırasında Bozüyük,Bilecik ve Karaköy Tren İstasyonlarında 1889 ve 1926 Tarihli Krupp imzalı II.Abdülhamit ve Cumhuriyet devrinden kalma ray parçaları tespit ettik.TCDD Personelleri ile yapmış olduğumuz sözlü mülakatlar neticesinde Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarından kalma ray parçaları ve bir takım demiryolu malzemelerinin bundan 15-20 sene evvel daha fazla olduğunu lakin yolların yenilendiği yıllarda hurdaya satılması sebebiyle bu eski malzemelerden pek fazla kalmadığını belirttiler.Arazi çalışmamız esnasında gezdiğimiz İstasyonlardan en ilginç olanı Karaköy Tren İstasyonudur. Karaköy Tren İstasyonu etrafında Bilecik’in Pazaryeri İlçesine ait Karaköy ve Demirköy adlı köyler bulunmaktadır. Karaköy Tren İstasyonu İnşa edildiği yıllarda yanındaki Demirköy henüz kurulmamıştır. İstasyon adını 1 km yakınındaki eski bir manav köyü olan Karaköyden almıştır. Karaköy İstasyonunun etrafındaki yerleşimlerin nüfusuna göre İstasyon oldukça büyüktür. Bunun sebebi ise Karaköy Tren İstasyonu Osmanlı ve Cumhuriyetin ilk yıllarında Bursa-İnegöl-Pazaryeri hattının İthalat ve İhracat faaliyetlerinin demiryolu ayağını oluşturmaktaydı. Bozüyükte Eski bir yapının onarımı sırasında Dr.Nadir Mumcu tarafından Osmanlıca yazılı Karaköy markalı Kurtköy tuğlaları bulundu. Karaköyün yakınındaki Kurtköyde Osmanlı Devleti zamanında Tuğla Fabrikası bulunmaktaydı. Muhtemeldirki bu bölgede üretilen Tuğla vb. malzemeler Karaköy Tren İstasyonu aracılığı ile Pazar bulmaktaydı. Aynı şekilde İstanbul ve diğer bölgelerden gelen malzemelerde Karaköy Tren İstasyonu aracılığı ile Pazaryeri üzerinden İnegöl-Bursa bölgesine ulaşmaktaydı. Günümüzde atıl durumda olan Karaköy Tren istasyonunun önemi bir hayli büyüktür. Demiryolunun Bozüyük ve yöresinden geçmesi Sanayi kuruluşlarının yatırımlarını hızlandırmış Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti’nin sanayi tarihinde Bozüyük ve yöresi hatırı sayılır yer edinmiştir.

Kaynakça

*Kurulay Yılmaz-Geçmişten Günümüze Bozüyük

*Halim Demiryürek-Osmanlı Devleti’nde Bir Sanayi Kuruluşu: Bozüyük Kereste Fabrikası (1913)

*Mehmet Can Çetin-Nefs-i Karadona Nam-ı Diğer Bozüyük(Cami ve Türbeler)

*Abdülkerim Erdoğan-Sultanönü’nden Eskişehir’e Sakarya Türküsü

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
Mehmet Can Çetin     2018-11-19 Bilgiler için teşekkür ediyorum Ertuğrul amca daha sonra Bozüyük ile alakalı yapılacak çalışmalarda faydalanacağım saygılar sevgiler...
Ertuğrul Agaoğlu     2018-11-18 Haberde Albert Khan Açık Kaynakta yer alan Karaköy İstasyonu’nun 1922 tarihinde Yunan işgali sırasında yanmış halini ve istasyonun nakliyat işinde önemini anlatan diğer fotoğrafları kullanabilirsiniz şeklinde düşündüm... İstasyon civarında han ve aşçı dükkanlarıyla yolculara hizmet, iskanı hızlandırınca halk arasında istasyon Aşağı Karaköy, asıl köy ise Yukarı Karaköy olarak adlandırılıyordu. Daha sonra Aşağı Karaköy, Demirköy olarak adlandırıldı. 1926 dan itibaren K.Koç, Bursa hattını açmıştır.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
ARAÇ TRAFİK UYGULAMA NOKTASINA DALDI..
ARAÇ TRAFİK UYGULAMA NOKTASINA DALDI..
İŞTEN ÇIKARILAN ARKADAŞLARI İÇİN EYLEM YAPTILAR
İŞTEN ÇIKARILAN ARKADAŞLARI İÇİN EYLEM YAPTILAR